Wat is oedeem

Oedeem is een overmatige ophoping van vocht tussen de cellen van het lichaam in. Oedeem ontstaat door een verstoord evenwicht in de aan en afvoer van vocht.


Naast de bloedsomloop heeft het lichaam een lymfestelsel waar lymfe doorheen stroomt. Lymfe heeft ongeveer dezelfde samenstelling als het bloedplasma maar heeft een hogere concentratie eiwitten. Het lymfesysteem  heeft alleen een afvoerende functie, geen toevoerende zoals de bloedsomloop.


Door de bloeddruk wordt vocht uit de venen in het weefsel geperst. De lymfevaten nemen dit vocht weer uit het weefsel op en zorgen er voor dat het weer in de bloedsomloop wordt opgenomen.

Op grote kruispunten van lymfevaten bevinden zich lymfknopen, deze lymfknopen liggen dichtbij organen en op centrale plaatsen in de armen, benen en nek. De lymfeknopen of klieren filteren de lymfe en halen er lichaamsvreemde stoffen uit (bacteriën, kankercellen, celresten etc.) Het lymfestelsel zorgt ervoor dat deze stoffen via de bloedbaan uitgescheiden worden door het lichaam. Ook worden in de lymfeklieren witte bloedcellen aangemaakt.


Je kunt het lymfesysteem vergelijken met een wegennet, het vocht zijn dan de auto’s.

Zijn de wegen intact maar er zijn teveel auto’s dan ontstaat er een file, zijn de wegen beschadigd en het aantal auto’s normaal dan zal er ook een file ontstaan.

Door het aan en ontspannen van de spieren wordt het vocht in het lymfestelsel tegen de zwaartekracht in omhoog gevoerd, in het systeem zitten kleppen die ervoor zorgen dat het vocht niet weer terug kan stromen.


Vormen van oedeem

    Lymfoedeem

lymfoedeem ontstaat als er te weinig vocht uit het weefsel  wordt afgevoerd, dit kan komen door een verminderde afvoercapaciteit van het lymfesysteem of een te grote aanvoer van vocht, het lymfesysteem kan dan de aanvoer niet aan.


Er zijn 2 soorten lymfoedeem

-primair lymfoedeem; als er een afwijking in het lymfesysteem is die al bij de geboorte aanwezig is,

-secundair lymfoedeem; als het lymfesysteem  door een andere oorzaak is beschadigd, bv door een trauma, operatie of bestraling.


    Veneus oedeem

Dit ontstaat doordat er een te hoge druk ontstaat in het veneuze gedeelte van de bloedsomloop, een oorzaal hiervan zijn bv. Spataderen of te hoge bloeddruk.


    Lipoedeem

Dit is een ophoping van vet en vocht in het weefsel. Door de aanwezigheid van vet wordt de afvoer van vocht door het lymfestelsel belemmerd.



Oedeemtherapie

De behandeling van oedeem bestaat uit een combinatie van verschillende behandelmogelijkheden;

•manuele lymfdrainage: dit is een therapie waarbij met rustige massagehandgrepen het natuurlijke pompmechanisme van het lymfestelsel wordt gestimuleerd en waardoor de transportcapaciteit van het lymfestelsel wordt verhoogd.

•specifieke oedeemhandgrepen: dit zijn stevigere massagehandgrepen waarmee verhardingen of littekenweefsel wordt behandeld.

•compressietherapie: hierbij wordt gezwachteld om verder uittreden van vocht in het weefsel tegen te houden.

•Bewegings- en ademhalingsoefeningen; door een goede ademhaling en het aan en ontspannen van spieren wordt de afvoer van lymfevocht gestimuleerd.

•Lymftaping: dit is een tape met dezelfde elasticiteit als de huid die de huid licht optilt waardoor de afvoer van afvalstoffen wordt verbeterd, de doorbloeding toeneemt en zenuwpijn kan verminderen.